ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Ο ρόλος της Ακτινολογίας στη διερεύνηση των οστικών όγκων

Κ. Πίκουλας

Τμήμα Αξονικής Τομογραφίας, 1ο Νοσοκομείο ΙΚΑ - Π.Γ.Ν.Α. ΚΑΤ

Η συνήθης συμπτωματολογία του ασθενούς με οστική αλλοίωση είναι το άλγος στην περιοχή της αλλοίωσης. Υπάρχουν και αλλοιώσεις (π.χ. ορισμένοι καλοήθεις όγκοι) που δεν προκαλούν άλγος και αποκαλύπτονται τυχαία σε απλές ακτινογραφίες που διενεργούνται για άλλο λόγο. Η κλινική σημειολογία σε αυτές τις περιπτώσεις είναι συνήθως φτωχή και τα βιοχημικά ευρήματα δεν έχουν μεγάλη ειδικότητα. Για παράδειγμα, η αλκαλική φωσφατάση αυξάνεται τόσο επί των οστικών μεταστάσεων, όσον και επί της αναπλαστικής φάσης της νόσου Paget, ενώ και στις δύο περιπτώσεις κλινικά σημειώνεται μόνο άλγος. Αναγκαστικά λοιπόν, ο ακτινολόγος αναλαμβάνει πρωτεύοντα ρόλο στη διερεύνηση μιας οστικής αλλοίωσης.
Διατίθεται μεγάλος αριθμός απεικονιστικών τεχνικών, απλή ακτινογραφία (Α/Α), σπινθηρογράφημα οστών (Σ/Ο), υπερηχογράφημα (Υ/Η), υπολογιστική τομογραφία (Υ/Τ), μαγνητικός συντονισμός (Μ/Σ). Ποιές από αυτές θα χρησιμοποιηθούν, καθώς και η σειρά με την οποία θα πραγματοποιηθούν εξαρτώνται πρωτίστως από την κλινική πληροφόρηση. Επί κλινικής υποψίας άσηπτης νέκρωσης της μηριαίας κεφαλής, το Σ/Ο και ο Μ/Σ συναγωνίζονται για το ποιά μέθοδος θα αναδείξει πρώτη τη σημειολογία, αφήνοντας στην τρίτη θέση την Α/Α[1,2]. Είναι ευθύνη του ακτινολόγου, ως ειδικού επιστήμονα, να σταθμίζει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα κάθε μεθόδου, να γνωρίζει τί να αναμένει από αυτές και να χρησιμοποιεί κάθε φορά την ενδεδειγμένη απεικονιστική μέθοδο. Στη διερεύνηση των οστικών όγκων χρησιμοποιούνται κυρίως η Α/Α, το Σ/Ο, η Υ/Τ και ο Μ/Σ. Η Υ/Η παρέχει πληροφορίες για τους όγκους των μαλακών μορίων. Σκοπός του άρθρου αυτού είναι η αναφορά και η ανάλυση των πλεονεκτημάτων και των μειονεκτημάτων κάθε μεθόδου. Στο τέλος, προτείνεται ένας αλγόριθμος διερεύνησης επί υποψίας όγκου του μυοσκελετικού συστήματος.

ΣΥΝΕΧΙΖΟΜΕΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Συγγενείς ανωμαλίες των νεφρών

Θ. Βρακατσέλης, Ι. Προμπονάς, Π. Μακρυδάκης, Κ. Παπαγιαννάκη, Ν. Γιαννάκης, Δ. Κόκκινος

Ακτινολογικό τμήμα ΠΓΝΑ, Ιπποκρατείου Νοσοκομείου ΑΘήνας

Οι συγγενείς ανωμαλίες του ουροποιητικού συστήματος απαντώνται στο 10% των γεννήσεων. Όμως, οι μείζονος σημασίας συγγενείς ανωμαλίες είναι σπανιότατες και αντιστοιχούν στο 0,14% του πληθυσμού ή στο 2% όλων των συγγενών ανωμαλιών. Στο 50% των συγγενών ανωμαλιών του ουροποιητικού συνυπάρχουν επιπρόσθετες ανωμαλίες από άλλα συστήματα, όπως από τους σπονδύλους, την τραχεία, τον οισοφάγο κ.λπ. Η διάγνωσή τους τίθεται απεικονιστικά, ενώ η εντόπισή τους επιτυγχάνεται και κατά την ενδομήτριο περίοδο της ζωής.
Σκοπός του άρθρου αυτού είναι η σύντομη περιγραφή των εμβρυολογικών, των κλινικών και των απεικονιστικών χαρακτηριστικών του συνόλου σχεδόν των συγγενών ανωμαλιών των νεφρών.

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΟ-ΓΕΝΝΗΤΙΚΟΥ

Αυτόματη ρήξη θηλώδους νεφροκυτταρικού καρκινώματος: Διαγνωστική προσέγγιση

Μ. Κατσαρού, Μ. Γαβρά, Ι. Γιαπράκης, Α. Αρβανίτη, Σ. Μυλωνά, Λ. Θάνος

Τμήμα Ακτινοδιαγνωστικής, Περιφερειακό Γενικό Νοσοκομείο "Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός", Κοργιαλένειο-Μπενάκειο

Στην παρούσα εργασία αναφέρεται η διαγνωστική προσέγγιση, με απεικονιστικές μεθόδους, μιας περίπτωσης αυτόματης ρήξης θηλώδους αδενοκαρκινώματος του νεφρού σε ένα νέο άνδρα ηλικίας 25 ετών, ο οποίος προσήλθε στα εξωτερικά ιατρεία του νοσοκομείου μας σε ημέρα γενικής εφημερίας αιτιώμενος αιφνίδιο οξύ άλγος στη δεξιά νεφρική χώρα. Η διερεύνηση περιέλαβε υπερήχους, ενδοφλέβια πυελογραφία, αξονική τομογραφία μετά έγχυση σκιαγραφικού και εξέταση με μαγνητικό συντονισμό. Περιγράφονται τα ευρήματα που παρατηρούνται σε αυτές τις μάζες, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η χαρακτηριστική απεικόνιση της αιμορραγίας, της εκφύλισης της νέκρωσης, και της ψευδοκάψας και γίνεται έκθεση του ιστολογικού παρασκευάσματος.
Τέλος, επιχειρείται μια σύντομη ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας για την κλινική πορεία, τη μακροσκοπική και μικροσκοπική εικόνα, καθώς και για τα απεικονιστικά ευρήματα της ξεχωριστής αυτής ιστολογικής οντότητας.

ΝΕΥΡΟΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑ

Παραεφιππιακά μηνιγγιώματα: Ο ρόλος της μαγνητικής αγγειογραφίας στην εκτίμηση των αγγειακών δομών

Ι. Τσιτουρίδης, Ι. Μανάβης, Κ. Τσιτουρίδης, Μ. Καρυδάς, Χ. Παπαστεργίου, Φ. Γκουτσαρίδου, Χ. Μπαϊρακτάρης, Ι. Δεμερτζής

Ακτινολογικό Εργαστήριο και Νευρολογική Κλινική 424 ΓΣΝΕ Θεσ/νίκης
Ακτινολογικό Εργαστήριο, ΓΠΝ Αλεξανδρούπολης
Τμήμα Μαγνητικής Τομογραφίας, Ερευνητικό Κέντρο "Άγιος Γεώργιος" Θεσ/νίκης

Σκοπός: Η διερεύνηση των δυνατοτήτων της μαγνητικής αγγειογραφίας στον προσδιορισμό της σχέσης της μάζας των παραεφιππιακών μηνιγγιωμάτων και των γειτονικών αγγειακών δομών.
Υλικό και Μέθοδος: Μελετήσαμε με μαγνητική αγγειογραφία 12 ασθενείς, 49-76 ετών, 7 γυναίκες και 5 άνδρες, με παραεφιππιακό μηνιγγίωμα το οποίο βρισκόταν σε επαφή με γειτνιάζουσες αγγειακές δομές.
Αποτελέσματα: Σε 8 περιστατικά η μαγνητική αγγειογραφία ανέδειξε σαφώς τις αγγειακές δομές, χωρίς όμως να προσθέτει επιπλέον πληροφορίες για την κατάσταση των αγγείων, από αυτές που αναδείκνυαν τα απλά τομογραφήματα με το μαγνητικό συντονισμό. Αντίθετα, σε 4 περιπτώσεις η μαγνητική αγγειογραφία ανέδειξε σαφώς καλύτερα τα αγγεία. Στο σύνολο των περιστατικών δεν υπήρξε ανάγκη διενέργειας της κλασικής αγγειογραφίας, γιατί όλες οι απαιτούμενες πληροφορίες ήταν διαθέσιμες.
Συμπέρασμα: Η μαγνητική αγγειογραφία αποτελεί τη μέθοδο εκλογής για την εκτίμηση της σχέσης μιας νεοπλασματικής μάζας και των αγγειακών δομών και θεωρούμε ότι στην πλειονότητα των περιπτώσεων δεν απαιτείται η διενέργεια κλασικής αγγειογραφίας.