Βλεννώδες κυσταδενοκαρκίνωμα παγκρέατος επί εδάφους χρόνιας παγκρεατίτιδας: Μελέτη με Υπολογιστική και Μαγνητική Τομογραφία

Α.Χ. Καραντάνας[1], Ε. Μπακόλα[1], Γ. Παρουτόγλου[2], Ε. Καραΐσκου[1], Α. Καπετανάκης[2]

[1] Τμήμα Αξονικής-Μαγνητικής Τομογραφίας, Περιφερειακό Γενικό Νοσοκομείο Λάρισας
[2] Γαστρεντερολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Περιφερειακό Νοσοκομείο Λάρισας

Το βλεννώδες κυσταδενοκαρκίνωμα του παγκρέατος αποτελεί μία σπανιότατη νοσολογική οντότητα. Ο όγκος αυτός μαζί με τα ορώδη μικροκυστικά νεοπλάσματα αποτελούν το 1% των παγκρεατικών καρκίνων.
Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η παρουσίαση μίας περίπτωσης βλεννώδους κυσταδενοκαρκινώματος του παγκρέατος επί εδάφους χρονίας παγκρεατίτιδας, η οποία διερευνήθηκε στο εργαστήριό μας με υπολογιστική και μαγνητική τομογραφία. Η τελευταία κατέδειξε ότι το περιεχόμενο αυτής είχε μικτή ένταση σήματος με ανάδειξη των κυστικών στοιχείων κυρίως μετά τη χορήγηση παραμαγνητικής ουσίας. Η μικρότερη του αναμενόμενου παρουσία κυστικών στοιχείων πιθανώς σχετίζεται με την προϋπάρχουσα παγκρεατίτιδα. Η βιβλιογραφική διερεύνηση κατέδειξε ότι η συνύπαρξη των δύο οντοτήτων είναι μάλλον τυχαία.

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΓΕΣ

Η Μαγνητική Χολαγγειοπαγκρεατογραφία με συγκράτηση αναπνοής, σε ασθενείς που υπέστησαν χολοκυστεκτομή

Χ. Δρόσος, Μ. Ντούσκου, Π. Σπαθή, Χ. Τριαντοπούλου, Β. Βανταλή, Χ. Μουρτόπουλος

Τμήμα Μαγνητικού & Αξονικού Τομογράφου ΟΓΚ Νοσοκομείου ΙΚΑ, Αθήνα

Σκοπός: Παρουσιάζουμε την εμπειρία μας στη διαγνωστική προσέγγιση των παθήσεων σε ασθενείς μετά χολοκυστεκτομή.
Υλικό - Μέθοδος: Η Μαγνητική Χολαγγειοπαγκρεατογραφία (ΜΧΠ) τελέστηκε σε 120 ασθενείς με συμπτωματολογία ή εργαστηριακό έλεγχο ενδεικτικό παθήσεως μετά χολοκυστεκτομή. Η ΜΧΠ πραγματοποιήθηκε σε υπεραγώγιμο Μαγνήτη 1,5 Tesla (Siemens Magnetom Vision), χρησιμοποιώντας ένα επιφανειακό phased array πολυπηνίο, συγκράτηση αναπνοής, υπερταχείες ακολουθίες (Single Shot TSE & Haste), καταπίεση του λίπους, ανασύνθεση σε αλγόριθμο ΜΙΡ, χωρίς ουδεμία λήψη φαρμακευτικού σκευάσματος είτε από το στόμα είτε ενδοφλεβίως. Τα αποτελέσματα συγκρίθηκαν με άλλες απεικονιστικές μεθόδους.
Αποτελέσματα: Η ΜΧΠ ανέδειξε χοληδοχολιθίαση σε 27 ασθενείς, καλοήθεις στενώσεις-συμφύσεις σε 17, χολαγγειοκαρκίνωμα σε 8, παγκρεατικό καρκίνωμα σε 4, χρόνια παγκρεατίτιδα σε 6, συγγενείς ανωμαλίες σε 6, λιθίαση του παγκρεατικού πόρου σε 2, ενώ 30 ασθενείς είχαν φυσιολογική ΜΧΠ και άλλοι 20 ανέδειξαν μια μη ειδική διάταση των χοληφόρων. Ψευδώς θετικά αποτελέσματα είχαμε σε μία περίπτωση σκληρυντικής χολαγγειίτιδας και σε μία με πολλαπλές συμφύσεις. Η συνολική ακρίβεια της μεθόδου υπερέβη το 98% και επιβεβαιώθηκε από τους ενδοσκόπους και τους χειρουργούς.
Συμπέρασμα: H ΜΧΠ με συγκράτηση της αναπνοής αποτελεί μια ελκυστική, μη επεμβατική και αξιόπιστη μέθοδο για την εκτίμηση του συστήματος χοληφόρων-παγκρέατος σε ασθενείς που υπεβλήθησαν σε χολοκυστεκτομή.

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ

Nέο απλοποιημένο διαγνωστικό πρωτόκολλο ποιοτικού ελέγχου των ακτινολογικών μηχανημάτων

Δ. Οκκαλίδης, Ε. Ψαρούλη

Εργαστήριο Ακτινοφυσικής, Ιπποκράτειο Γενικό Περιφερειακό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Στην παρούσα εργασία προτείνεται ένα απλό πρωτόκολλο ποιοτικού ελέγχου της ακτινογραφικής και της ακτινοσκοπικής λυχνίας. Το πρωτόκολλο αυτό χρησιμοποιείται για τον έλεγχο των ακτινολογικών μηχανημάτων, συμβάλλοντας στην πλήρη αξιολόγησή τους. Πλεονεκτεί ως προς την ταχεία εφαρμογή του και στοχεύει στην ικανοποίηση των απαιτήσεων του χρήστη ακτινολόγου, σε αντίθεση με το τρέχον πρωτόκολλο της Ένωσης Φυσικών Ιατρικής Ελλάδος (ΕΦΙΕ) και της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ), που απευθύνεται περισσότερο στις ανάγκες του υπεύθυνου ακτινοπροστασίας και του τεχνικού. Επιπλέον, λόγω του σχεδιασμού του το προτεινόμενο πρωτόκολλο μπορεί να θεωρηθεί ως μια εναλλακτική λύση για τα εργαστήρια με μεγάλο φόρτο εργασίας, στα οποία ο πλήρης τεχνικός έλεγχος δεν επιτελείται παρά ελάχιστες φορές ανά έτος.
Οι παράμετροι που ελέγχονται στο προτεινόμενο πρωτόκολλο έχουν επιλεγεί έτσι ώστε να αντιπροσωπεύουν την καθημερινή χρήση του μηχανήματος από τον χειριστή και τον ακτινολόγο και να είναι ποιοτικοί και σύντομοι στην πραγματοποίησή τους. Συγκεκριμένα, ελέγχεται η επαναληψιμότητα της παραγωγής ακτινοβολίας, η ποιότητα της δέσμης και υπολογίζεται η δόση στην πρωταρχική και τη σκεδαζόμενη δέσμη. Τέλος, αξιολογείται η ποιότητα της τελικής διαγνωστικής εικόνας με τη μέτρηση της οριακής διακριτικής ικανότητας και του δυναμικού εύρους της. Για την πραγματοποίηση του προτεινόμενου ελέγχου απαιτείται δοσίμετρο πρωτεύουσας δέσμης, δοσίμετρο σκεδαζόμενης ακτινοβολίας, φύλλα Αl και διάταξη στήριξής τους, ενώ για την άμεση εκτίμηση της ποιότητας της εικόνας, συνυπολογίζοντας την επίδραση του εμφανιστηρίου, προτείνεται η ακτινογράφηση ενός ομοιώματος, το οποίο περιλαμβάνει εναλλασσόμενες ακτινοδιαπερατές γραμμές αυξανόμενης πυκνότητας και χάλκινη σκάλα με 12 βήματα πάχους 0,1 mm το καθένα.
Η πραγματοποίηση των μετρήσεων με αποδεκτά αποτελέσματα επιβεβαιώνει την ικανοποιητική λειτουργία του μηχανήματος και συνεπώς η διαδικασία αξιολόγησης της ασφαλούς λειτουργίας μπορεί να τερματιστεί εκεί. Σε αντίθετη περίπτωση, επιβάλλεται ο πλήρης έλεγχος για τον εντοπισμό των επιμέρους προβλημάτων. Η διάρκεια εκτέλεσης του προτεινόμενου πρωτοκόλλου είναι μικρότερη από 30 min, ενώ το βάρος όλων των εξαρτημάτων που καλείται να μεταφέρει αυτός που θα διενεργήσει τον έλεγχο είναι περίπου 1,5 kgr.

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

Σπογγοειδής νεφρός. Τριάντα επτά χρόνια αργότερα

Α.Ν. Χαλαζωνίτης, Ν.Α. Χαλαζωνίτης

Εργαστήριο Ιατρικών Απεικονίσεων, Αθήνα

Περιγράφεται μια περίπτωση σπογγοειδούς νεφρού, ο οποίος διαγνώστηκε πριν 37 χρόνια με ενδοφλέβια πυελογραφία. Ο εν λόγω ασθενής ήταν μαζί με την αδελφή του οι δύο πρώτες περιπτώσεις ατόμων με σπογγοειδείς νεφρούς που δημοσιεύθηκαν στην Ελλάδα (εικόνα 1). Η τυπική εικόνα του σπογγοειδούς νεφρού, όπως αυτός απεικονίζεται στην ενδοφλέβια πυελογραφία, παραμένει έως σήμερα αμετάβλητη. Επίσης, εάν εξαιρεθεί ο πριν δύο έτη κωλικός του ασθενούς, η κλινική εικόνα αυτού καθώς και η νεφρική του λειτουργία παρέμειναν χωρίς ουσιώδη μεταβολή. Σχολιάζονται τα κλινικά ευρήματα των σπογγοειδών νεφρών, τα παθολογοανατομικά και τα απεικονιστικά ευρήματα (σε απλές ακτινογραφίες, ενδοφλέβια πυελογραφία και υπολογιστική τομογραφία). Επίσης, γίνεται εκτενής αναφορά στη διαφορική διάγνωση με βάση τα απεικονιστικά ευρήματα της νόσου.