Π. Ξενοφώντος1, Θ.Ν. Σπυριδόπουλος2, Ε. Αλεξοπούλου2

1: Ακτινολογικό Τμήμα, Γ.Ν. Τρικάλων
2: Β΄ Εργαστήριο Ακτινολογίας, Π.Γ.Ν. «Αττικόν»

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η πρωτοπαθής σκληρυντική χολαγγειίτιδα (primary sclerosing cholangitis: PSC) είναι μία σπάνια νόσος των χοληφόρων που χαρακτηρίζεται από προοδευτική αποφρακτική ίνωση, χολόσταση και τελικώς ηπατική κίρρωση και ανεπάρκεια.

Δεν υπάρχουν καθιερωμένα διαγνωστικά κριτήρια για την PSC. Γενικά, απαιτείται η παρουσία συνηγορητικών ευρημάτων από τον έλεγχο του χολαγγειακού δικτύου και της ηπατικής βιοχημείας, καθώς και αποκλεισμός άλλων αιτιών ανάπτυξης δευτεροπαθούς σκληρυντικής χολαγγειίτιδας, που μπορεί να έχουν παραπλήσια απεικονιστικά ευρήματα. Η ενδοσκοπική παλίνδρομη χολαγγειοπαγκρεατογραφία (endoscopic retrograde cholangiopancreatography, ERCP) και η μαγνητική χολαγγειοπαγκρεατογραφία (magnetic resonance cholangiopancreatography, MRCP) είναι οι κύριες απεικονιστικές μέθοδοι διάγνωσης της νόσου.

Προκειμένου να οδηγηθεί ο θεράπων ιατρός σε ορθή διάγνωση, θα πρέπει να έχει υπόψη του: (α)  την απουσία τυποποιημένων διαγνωστικών κριτηρίων της PSC, ακόμη και χολαγγειογραφικών κριτηρίων, (β) την ύπαρξη χολαγγειογραφικώς μη ορατής «PSC των μικρών πόρων» στο 5-15% των περιπτώσεων, (γ) την ύπαρξη συνδρόμου αλληλεπικάλυψης μεταξύ PSC και αυτοάνοσης ηπατίτιδας (<5% των ενήλικων και 30% των παιδιατρικών ασθενών με PSC), (δ) την καταγραφή παγκρεατογραφικών ανωμαλιών του τύπου της χρόνιας παγκρεατίτιδας στο 0-75% των περιπτώσεων PSC, (ε) τα τρέχοντα ακτινολογικά διαγνωστικά κριτήρια και συστήματα ταξινόμησης.

Η ορθή διάγνωση είναι αναγκαία, πρωτίστως λόγω της διαφορετικής πρόγνωσης και θεραπείας των συναφών νοσημάτων. Αναντίλεκτα, η συμβολή της ακτινολογικής απεικόνισης είναι καίρια τόσο στη διάγνωση όσο και στην πρόγνωση της νόσου.

Κ. Στεφανίδης, Χ. Κολοφούση, Αικ. Ταβερναράκη, Δ. Έξαρχος, Ι. Καλογερόπουλος, Κ. Ταβερναράκη, Δ. Χονδρός

Τμήμα Αξονικού και Μαγνητικού Τομογράφου, Γ.Ν. Αθηνών «Eυαγγελισμός»

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Σκοπός: Η αιμόπτυση, συχνό εύρημα στην κλινική πράξη, αποτελεί διαγνωστική πρόκληση για το σύγχρονο ακτινολόγο. Σκοπός της μελέτης αποτελεί η ανάδειξη της σημασίας της Υπολογιστικής Τομογραφίας (YT) του θώρακα στην απεικόνιση του σημείου και της αιτιολογίας της αιμόπτυσης, καθώς και η σύγκριση της με
τα απεικονιστικά ευρήματα της ακτινογραφίας θώρακος.

Υλικό και Μέθοδοι: Πραγματοποιήθηκε αναδρομική μελέτη σε 41 ασθενείς (24 άντρες και 17 γυναίκες, ηλικίας 18-80 ετών, μέσος όρος τα 56 έτη), οι οποίοι προσήλθαν για απεικονιστική διερεύνηση μέσου βαθμού αιμόπτυσης με YT θώρακα σε επείγουσα βάση. Σε όλες τις περιπτώσεις των ασθενών με αιμόπτυση η αρχική εκτίμηση των ασθενών περιελάμβανε ακτινογραφία θώρακος.

Αποτελέσματα: Από τους 41 ασθενείς, η ΥΤ ανέδειξε απεικονιστικά ευρήματα ενδεικτικά του σημείου της αιμορραγίας σε 32 ασθενείς (78%) και σε 28 ασθενείς έθεσε την υποκείμενη νόσο (68%). Συγκεκριμένα ανέδειξε βρογχιεκτασίες σε εννέα ασθενείς, βρογχογενές καρκίνωμα σε πέντε ασθενείς, πνευμονία σε τέσσερις ασθενείς, πνευμονική εμβολή σε τρεις ασθενείς και χρόνια βρογχίτιδα σε δυο ασθενείς. Σε πέντε περιστατικά αιμόπτυσης το αίτιο αποδόθηκε απεικονιστικά σε κοκκιωμάτωση Wegener, σε ενδολοβιδιακό
πνευμονικό απόλυμα, σε σύνδρομο Goodpasture, σε ασπεργίλλωμα και σε κρυπτογενή οργανούμενη πνευμονία (COP). Επιπλέον, σε τέσσερις ασθενείς η ΥΤ ανέδειξε το σημείο της αιμορραγίας χωρίς να μπορεί να προσδιορίσει την αιτιολογία. Στα υπόλοιπα εννέα περιστατικά, το αίτιο της αιμόπτυσης δεν ήταν δυνατό να προσδιοριστεί. Τέλος, σε 17 περιστατικά (41%), η ακτινογραφία θώρακος ανέδειξε την εστία της
αιμορραγίας και σε 14 περιπτώσεις (34%) την αιτία της αιμόπτυσης.

Συμπεράσματα: Η διάγνωση των αιτιών της αιμόπτυσης βασίζεται τόσο στην κλινική αξιολόγηση του ασθενή όσο και στις απεικονιστικές μεθόδους. Συμπερασματικά, ο ρόλος της ΥΤ μπορεί να θεωρηθεί πολύ σημαντικός ως μια γρήγορη και μη επεμβατική μέθοδος, υπερτερώντας της απλής ακτινογραφίας θώρακος και προσφέροντας επιπρόσθετες πληροφορίες, κατευθύνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις τη θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών με αιμόπτυση.

Π. Γαλήνα, Β. Δερμεντζόγλου, Χρ. Φαρκωνή, Θ. Κορωναίος, Β. Παυλίδης, Μ. Ζαρίφη

Ακτινοδιαγνωστικό Τμήμα,  Γενικό Νοσοκομείο Παίδων «η Αγία Σοφία»

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

H ημιμεγαλεγκεφαλία αποτελεί σπάνια αλλά  χαρακτηριστική συγγενή ανωμαλία της διάπλασης  του εγκεφάλου. Θεωρείται ότι προκύπτει κατά τη φάση της νευρωνικής διαφοροποίησης  και μετανάστευσης των νευρώνων από άγνωστα αίτια. Χαρακτηρίζεται κυρίως από σημαντική υπερτροφία του ενός εγκεφαλικού ημισφαιρίου με συνοδές μορφολογικές αλλοιώσεις του φλοιού του, συνηθέστερα λειεγκεφαλία, παχυγυρία,
πολυμικρογυρία, ετεροτοπίες και σπανιότερα σχιζεγκεφαλία.

Αν και η μέθοδος εκλογής για τη διάγνωση των συγγενών ανωμαλιών της ανάπτυξης του φλοιού και ειδικότερα της ημιμεγαλεγκεφαλίας είναι η μαγνητική τομογραφία, το υπερηχογράφημα  εγκεφάλου μπορεί να θέσει τη διάγνωση  σε νεογνά. Παρουσιάζουμε, λοιπόν, τα υπερηχογραφικά  ευρήματα της ημιμεγαλεγκεφαλίας  αποδεικνύοντας τη χρησιμότητα της μεθόδου  στην αρχική απεικονιστική προσέγγιση.

Θ. Στεργιούδα, Μ. Μιχαηλίδης, Ρ. Βέκιου, Ε. Σκουρτανιώτη, Α. Μπιντούδη,  Χ. Μαυρίδου, Α. Άγριου, Γ. Ροδοκαλάκης, Σ. Χονδροματίδου

Ακτινολογικό Εργαστήριο, Γ.Ν. Θεσσαλονίκης «Παπαγεωργίου»

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Σκοπός: Σκοπός της εργασίας μας είναι η  απεικονιστική διερεύνηση περιστατικών με θρόμβωση  σηραγγώδους κόλπου και η καταγραφή  των επιπτώσεων της νόσου στους κόγχους και  το εγκεφαλικό παρέγχυμα.  Υλικό και μέθοδος: Με τη μέθοδο του μαγνητικού  τομογράφου εξετάστηκαν συνολικά 12  άτομα (4 γυναίκες και 8 άντρες), ηλικίας 3-76  ετών, στους οποίους διαπιστώθηκε θρόμβωση  των σηραγγωδών κόλπων. Σε ορισμένους ασθενείς  διενεργήθηκε μαγνητική αρτηριογραφία και  φλεβογραφία για την ακριβέστερη απεικόνιση  του θρόμβου.   Αποτέλεσμα: Σε 11 ασθενείς η διόγκωση των  σηραγγωδών κόλπων συνδυαζόταν και με ευρήματα  από τους οφθαλμούς ενώ σε 1 μόνο τα  ευρήματα περιορίστηκαν αποκλειστικά στους  σηραγγώδεις κόλπους. Σε 1 ασθενή ανευρέθη  μικρό απόστημα πίσω από τον οφθαλμό και σε 1  αναδείχθηκε η επέκταση του θρόμβου στο σύστοιχο  εγκάρσιο και άνω λιθοειδή κόλπο. Επιπλέον  σε 1 ασθενή αναδείχθηκε θρόμβωση της έσω  καρωτίδας αρτηρίας και πολλαπλά εγκεφαλικά  έμφρακτα σύστοιχα της βλάβης.   Συμπέρασμα: Η θρόμβωση των σηραγγωδών  κόλπων είναι μια δυνητικά θανατηφόρος νόσος  που απαιτεί ταχεία διάγνωση και θεραπεία. Η  μαγνητική τομογραφία και φλεβογραφία παίζουν  σημαντικό ρόλο στην ανάδειξη του θρόμβου  και των συνοδών βλαβών στο εγκεφαλικό  παρέγχυμα.