Παράμετροι δόσης-απόκρισης για στένωση στον τραχηλικό οισοφάγο από ακτινοθεραπεία καρκινωμάτων κεφαλής-τραχήλου

Π. Μαυροειδής (1,2), G. Laurell (3), Γ. Κομισόπουλος (2), Κ. Σωτηριάδου (4), Th. Kraepelien (5), J.O. Fernberg (5), B.K. Lind (1), Γ. Πλατανιώτης (6)

(1) Τμήμα Ιατρικής Ακτινοφυσικής, Ινστιτούτο Karolinska και Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης, Σουηδία.
(2) Τμήμα Ιατρικής Φυσικής, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας.
(3) Τμήμα Ωτορινολαρυγγολογίας, Νοσοκομείο Karolinska, Στοκχόλμη, Σουηδία.
(4) Τμήμα Ακτινοθεραπείας, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας.
(5) Τμήμα Ογκολογίας, Νοσοκομείο Karolinska, Στοκχόλμη, Σουηδία.
(6) Τμήμα Κλινικής Ογκολογίας, Aberdeen Royal Infirmary και Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο του Aberdeen, Ηνωμένο Βασίλειο.

Περίληψη
Σκοπός αυτής της εργασίας είναι ο προσδιορισμός των παραμέτρων του ακτινοβιολογικού μοντέλου σχετικής σειριακότητας καθώς και η εκτίμηση της δυνατότητάς του για πρόβλεψη του κλινικού αποτελέσματος. Αυτό επιτυγχάνεται συσχετίζοντας τα υπολογιζόμενα ποσοστά επιπλοκών με τα κλινικά μετακτινικά αποτελέσματα. Η παρούσα μελέτη είναι βασισμένη σε 82 ασθενείς οι οποίοι έλαβαν ακτινοθεραπεία για καρκίνωμα κεφαλής και τραχήλου. Για κάθε ασθενή ήταν διαθέσιμα η τρισδιάστατη κατανομή της δόσης που απορροφήθηκε από τον οισοφάγο και το κλινικό αποτέλεσμα της θεραπείας. Κλινικά συμπτώματα και ακτινολογικά ευρήματα χρησιμοποιήθηκαν για να εκτιμηθεί η εκδήλωση των μετακτινικών στενώσεων του οισοφάγου. Αυτά τα δεδομένα χρησιμοποιήθηκαν σε μια στατιστική διαδικασία προσαρμογής της συνάρτησης μεγίστης πιθανοφάνειας (maximum likelihood fitting) για να υπολογισθούν οι βέλτιστες τιμές των παραμέτρων που χρησιμοποιούνται από το μοντέλο της σχετικής σειριακότητας (D50 = 68.4 Gy, = 6.55, s = 0.22). Επίσης, οι αβεβαιότητες αυτών των παραμέτρων υπολογίσθηκαν και η επιρροή τους στην καμπύλη δόσης-απόκρισης παρουσιάζεται γραφικά. Οι προσδιορισθείσες παράμετροι εφαρμόστηκαν σε 58 ασθενείς του κλινικού υλικού και υπολογίσθηκαν οι πιθανότητες εκδήλωσης μετακτινικής στένωσης στον τραχηλικό οισοφάγο για να επιδειχθεί η κλινική χρήση των ακτινοβιολογικών παραμέτρων δόσης-απόκρισης. Ο υπολογισμός της βιολογικά ενεργής δόσης (biological effective dose, BED) εφαρμόσθηκε για την τροποποίηση του κερματισμού της δόσης στα πλάνα θεραπείας. Το μοντέλο της σχετικής σειριακότητας αποδείχθηκε κατάλληλο για την αναπαραγωγή των αποτελεσμάτων της θεραπείας για το υλικό των ασθενών που εξετάστηκε (π.χ. πιθανότητα εύρεσης χειρότερου αποτελέσματος προσαρμογής = 61.0%, επιφάνεια κάτω από την καμπύλη ROC = 0.84 και χ2-τέστ = 0.95). Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε για τα ανώτερα 5 εκ. του εγγύτατου οισοφάγου (proximal esophagus) όπου δημιουργήθηκαν όλες οι στενώσεις. Η δημιουργία στενώσεων από την ακτινοβολία βρέθηκε να έχει μεγάλη εξάρτηση από τον ακτινοβολούμενο γεωμετρικό όγκο (μικρή σχετική σειριακότητα). Οι αβεβαιότητες των παραμέτρων εμφανίζονται να υποστηρίζουν σημαντικά την υπολογιζόμενη καμπύλη δόσης-απόκρισης.

Η έννοια του Επαγγελματισμού και ο ρόλος του Επαγγέλματος στην Ιατρική γενικά και την Ακτινολογία ειδικά

Α. Χαλαζωνίτης

Διευθυντής Ε.Σ.Υ.
Ακτινολογικό Εργαστήριο, Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών "Αλεξάνδρα"

Περίληψη
Ως επαγγελματισμός ορίζεται κάθε εξειδικευμένη αυτόνομη ή πολυεπίπεδη διεργασία μέσα σε ένα οργανισμό, που απαιτεί προκαθορισμένη μελέτη του υπό εκτέλεση έργου, καθώς και εκπαίδευση, κατανόηση και κατάκτηση της προσανατολισμένης στο αντικείμενο γνώσης αλλά και την ανάλογη πρακτική εμπειρία.
Στο χώρο της υγείας, ο επαγγελματισμός περιλαμβάνει τις στάσεις και τα πρότυπα συμπεριφοράς, που ως σκοπό έχουν την εξύψωση της φροντίδας του ασθενούς πάνω από τις επαγγελματικές ή επιστημονικές φιλοδοξίες των εργαζόμενων. Με άλλα λόγια είναι ένα διαμορφωμένο πλαίσιο αξιών και κανόνων που εξυπηρετούν τις ανάγκες της κοινωνίας στο χώρο της υγείας.
Οι τρεις βασικές αρχές του επαγγελματισμού στο χώρο της υγείας γενικά, αλλά και στο χώρο της Ακτινολογίας ειδικά, περιλαμβάνουν και αποβλέπουν:
1. στην προτεραιότητα στην φροντίδα του ασθενούς
2. στην αυτονομία του ασθενούς
3. στην κοινωνική δικαιοσύνη.
Θεωρώντας ότι η ιατρική γεφυρώνει γενικά το κενό μεταξύ της επιστήμης και της κοινωνίας, η αναπροσαρμογή και η μετεξέλιξη των παραδοσιακών τρόπων διδασκαλίας της άσκησης της ιατρικής εκπαίδευσης με την εισαγωγή των εννοιών του επαγγελματισμού, σταδιακά θα εξαλείψουν την αυταρχική στάση του ιατρού απέναντι στον ασθενή και θα επιτρέψουν την καλύτερη επικοινωνία του πρώτου με τον δεύτερο.
Δεδομένου ότι υπάρχει αφενός ασυμμετρία ως προς τη σχέση του ιατρού και του ασθενούς, που προκύπτει από τη γνώση του πρώτου και τη σχετική άγνοια του δεύτερου και αφετέρου σαφής περιορισμός στην κατανάλωση των υπηρεσιών υγείας, αφού οι πόροι είναι εξ ορισμού ανεπαρκείς, η ανάγκη της έννοιας του επαγγελματισμού στο χώρο της υγείας σήμερα καθίσταται ιδιαίτερα επιτακτική.

Εχινόκοκκος κύστη σπληνός ραγείσα προς λεπτό έντερο: Μελέτη με Πολυτομική Αξονική Τομογραφία

Β. Σαββοπούλου, Ε. Λαζαρίδου, Δ. Έξαρχος, Ι. Σκούρας, Δ. Χονδρός

Γ.Ν.Α. "Ο Ευαγγελισμός", Τμήμα Αξονικού και Μαγνητικού Τομογράφου, Αθήνα

Περίληψη
Η εντόπιση εχινοκόκκων κύστεων στο σπλήνα είναι σπάνια ακόμη και σε ενδημικές χώρες. Μεταξύ των επιπλοκών, εξαιρετικά σπάνια είναι η ρήξη προς εντερική έλικα, η οποία έχει περιγραφεί σε μία μόνο περίπτωση επικοινωνίας με το κατιόν κόλον. Σκοπός της παρουσίασης είναι η περιγραφή των απεικονιστικών ευρημάτων υδατίδας κύστεως του σπληνός με ρήξη προς έλικα του λεπτού εντέρου, με τη χρήση της πολυτομικής υπολογιστικής τομογραφίας, περίπτωση που δεν έχει ακτινολογικά περιγραφεί προηγουμένως.

Απεικονιστική διερεύνηση της νόσου Hippel-Lindau. Παρουσίαση της πορείας μιας ασθενούς και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας

Σ. Παπαϊωάννου, Χ. Δαμιανίδης, Β. Δημαρέλος, Μ. Αρβανίτη, Ι. Τσιτουρίδης

Ακτινολογικό Εργαστήριο Γ.Ν. Παπαγεωργίου, Θεσσαλονίκη

Περίληψη
Η νόσος von Hippel-Lindau είναι εξαιρετικά σπάνια και κληρονομείται με τον αυτοσωμικό επικρατούντα τύπο. Πρόκειται για μια πολυσυστηματική νόσο η οποία χαρακτηρίζεται από εμφάνιση βλαβών κυρίως στο κεντρικό νευρικό σύστημα, στους νεφρούς και στο πάγκρεας. Παρά το ότι είναι δυνατός και ο γενετικός έλεγχος, ωστόσο ο απεικονιστικός έλεγχος κρίνεται απαραίτητος για την εκτίμηση της πορείας της νόσου, καθώς και για την έγκαιρη διάγνωση των βλαβών, η οποία προσφέρει αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση και βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς. Σκοπός της εργασίας είναι η παρουσία ενός ενδιαφέροντος περιστατικού και η πορεία της ασθενούς σε διάστημα μιας 12ετίας.