Περίπτωση νευροσαρκοείδωσης: διερεύνηση με μαγνητικό συντονισμό

Μ. Θεοφανοπούλου, Χ. Μουρτόπουλος, Α. Βιτζηλαίου, Β. Βανταλή, Χ. Δρόσος

Τμήμα Υπολογιστικής και Μαγνητικής Τομογραφίας Ογκολογικού Νοσοκομείου ΙΚΑ Γ. Γεννηματάς

Παρουσιάζουμε ένα περιστατικό νευροσαρκοείδωσης, στο οποίο οι βλάβες του κεντρικού νευρικού συστήματος εντοπίζονταν στην περιοχή της υπόφυσης, του δεξιού απαγωγού νεύρου και των έσω ακουστικών πόρων. Παραθέτουμε, επίσης, και έναν συνοπτικό συσχετισμό των παθολογοανατομικών και των απεικονιστικών δεδομένων. Οι νευρολογικές εκδηλώσεις αποτελούν σπάνιες (περίπου 5%), αλλά γνωστές επιπλοκές της σαρκοείδωσης, ενώ η θνητότητα που σχετίζεται με την ανάπτυξη των εν λόγω βλαβών είναι μεγάλη.

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΘΩΡΑΚΟΣ

Πνευμονική Σαρκοείδωση
Ευρήματα με αξονική τομογραφία υψηλής διακριτικής ικανότητας

Π. Πατούρας,[1] Β. Κουτουλίδης,[1] Δ. Κόκκινος,[1] Σ. Λουκίδης[2] Κ. Τσιντιρής,[2] Σ. Λάχανης[1]

[1]Ακτινολογικό Τμήμα, 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών
[2]Πνευμονολογική Κλινική, 401 ΓΣΝΑ

Σκοπός: Η περιγραφή των ευρημάτων της σαρκοείδωσης με την υψηλής διακριτικής ικανότητας υπολογιστική τομογραφία (high resolution computed tomography, ΗRCΤ) του πνευμονικού παρεγχύματος και η σύγκρισή τους με τα ακτινογραφικά ευρήματα.
Υλικό - Μέθοδος - Αποτελέσματα: Τα τελευταία 5 χρόνια μελετήθηκαν με ΗRCΤ 23 περιπτώσεις πνευμονικής σαρκοείδωσης. Τα ακτινογραφικά ευρήματα περιελάμβαναν δικτυοζώδεις (42%), οζώδεις (30%) και μη ειδικές γραμμοειδείς αλλοιώσεις (11%), ενώ σε 4 περιπτώσεις (17%) δεν υπήρχαν εμφανείς αλλοιώσεις στην απλή ακτινογραφία θώρακος. Στοιχεία ίνωσης ανιχνεύτηκαν και στις 6 περιπτώσεις όπου είχε αναπτυχθεί πνευμονική ίνωση. Τα ακτινογραφικά ευρήματα περιελάμβαναν επίσης διόγκωση των πυλαίων (52%) και των παρατραχειακών λεμφαδένων (22%). Τα ΗRCΤ ευρήματα περιελάμβαναν την παρουσία διάσπαρτων ή κατά τόπους συρρεόντων οζιδίων με περιβρογχοαγγειακή ή υποϋπεζωκοτική κατανομή ή συνηθέστερα συνδυασμό αυτών, κυρίως στα μέσα και τα άνω πνευμονικά πεδία. Ανιχνεύθηκαν, επίσης, 6 περιπτώσεις με στοιχεία πνευμονικής ίνωσης, όπως απώλεια όγκου πνεύμονα, ινώδεις αλλοιώσεις, βρογχεκτασίες εξ έλξεως και αερώδεις κύστεις (bullaes). Με την ΗRCΤ αναδείχτηκαν αλλοιώσεις και στις 4 περιπτώσεις με αρνητική ακτινογραφία θώρακος.
Συμπεράσματα: Τα ευρήματα της ΗRCΤ στην πνευμονική σαρκοείδωση περιλαμβάνουν το συνδυασμό διάσπαρτων ή κατά τόπους συρρεόντων οζιδίων με περιβρογχοαγγειακή ή/και υποϋπεζωκοτική κατανομή και σπανιότερα εικόνα κυψελιδικής πύκνωσης (alveolar pattern) και έχουν πιο ειδικό χαρακτήρα από τα ακτινογραφικά ευρήματα της νόσου. Η ΗRCT αποτελεί μεγαλύτερης ευαισθησίας μέθοδο για την ανίχνευση της αρχόμενης διάμεσης ίνωσης, καθώς και για την εντόπιση αλλοιώσεων από το πνευμονικό παρέγχυμα που δεν είναι εμφανείς ή έχουν μη ειδικό χαρακτήρα ακτινογραφικά.

Πνευμονική σαρκοείδωση: Απεικονιστική διερεύνηση

Β. Κυριάκου, Ν. Κοτζιαμάνη, Φ. Τζίκος, Ι. Τσιτουρίδης

Ακτινολογικό εργαστήριο Γ.Ν. Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης

Περίληψη
Η σαρκοείδωση είναι μια πολυσυστηματική νόσος που χαρακτηρίζεται από την παρουσία μη τυροειδοποιημένων επιθηλιοειδών κοκκιωμάτων. Πρόκειται για αγνώστου αιτιολογίας νόσημα, αν και έχουν ενοχοποιηθεί διάφοροι ανοσολογικοί μηχανισμοί στην παθοφυσιολογία της. Μπορεί να προσβάλει οποιοδήποτε όργανο, χαρακτηριστική είναι όμως η προσβολή των πνευμόνων και των ενδοθωρακικών λεμφαδένων που αφορά το 90% των ασθενών με σαρκοείδωση. Η εντόπιση των κοκκιωμάτων στα λεμφαγγεία του διάμεσου πνευμονικού ιστού, προκαλεί συγκεκριμένες αλλοιώσεις στο πνευμονικό παρέγχυμα, οι οποίες μπορούν να αναδειχθούν και να μελετηθούν με την αξονική τομογραφία υψηλής διακριτικής ικανότητας.
Στο χρονικό διάστημα 2001-2009 υποβλήθηκαν στο τμήμα μας σε αξονική τομογραφία 57 ασθενείς με πνευμονική σαρκοείδωση. Σε όλους τους ασθενείς εξετάσθηκε η παρουσία λεμφαδένων στο μεσοθωράκιο και στις πύλες των πνευμόνων και οι αλλοιώσεις στο πνευμονικό παρέγχυμα. Τα ευρήματα της υπολογιστικής τομογραφίας υψηλής ευκρίνειας (Ηigh-Resolution,HRCT) περιελάμβαναν μικροοζίδια ή μεγαλύτερου μεγέθους όζους, γραμμοειδείς αλλοιώσεις, συρρέουσες μάζες, την εικόνα θολής υάλου καθώς και αλλοιώσεις πνευμονικής ίνωσης.
Συμπερασματικά, πιστεύουμε ότι η υψηλής ευκρίνειας υπολογιστική τομογραφία μπορεί να αναδείξει με ακρίβεια το ευρύ φάσμα των πνευμονικών αλλοιώσεων στη σαρκοείδωση, παίζοντας σημαντικό ρόλο στην διάγνωση, στην εκτίμηση της βαρύτητας και της εξέλιξης της νόσου, όπως και της αποτελεσματικότητας της θεραπείας στις αναστρέψιμες βλάβες.
Η εξοικείωση και αναγνώριση των μη ειδικών ευρημάτων της πνευμονικής σαρκοείδωσης, συμβάλλει σημαντικά στη διάγνωση των άτυπων μορφών της νόσου οι οποίες συχνά μπορεί να δημιουργήσουν διαφοροδιαγνωστικό πρόβλημα και να οδηγήσουν σε λανθασμένη διάγνωση.