Basic HTML Version
Ελληνική Ακτινολογία, Τόμος 43, Τεύχος 4, 2012
260
προσπονδυλικών μαλακών ιστών, βλάβη του στελέχους
και της ανώτερης αυχενικής μοίρας του ΝΜ. Άλλα
κλινικά ευρήματα περιλαμβάνουν βλάβες σε ανώτερα
αυχενικά και κατώτερα κρανιακά νεύρα. Τα κατάγματα
των ινιακών κονδύλων είναι εξαιρετικά σπάνια και για
τη διάγνωσή τους απαιτείται η διενέργεια CT
3,10
.
Κατάγματα του Άτλαντα
Το κάταγμα Jefferson ή κάταγμα του πρόσθιου και
οπίσθιου τόξου του Α
1
εκδηλώνεται ως ασυμμετρία
ανάμεσα στον οδόντα και τα πλάγια ογκώματα του άτ-
λαντα στη διαστοματική λήψη του οδόντα. Τα κατάγματα
αυτά είναι σταθερά αν ο εγκάρσιος σύνδεσμος είναι
ακέραιος (Εικόνες 10,11). Ωστόσο, αν υπάρχει ρήξη
του εγκάρσιου συνδέσμου αναγνωρίζεται αυξημένη
απόσταση (>7mm) ανάμεσα στα πλάγια ογκώματα
του άτλαντα και τον οδόντα. Επιπρόσθετα, ελέγχεται
μειωμένη προσθιοπίσθια διάμετρος του σπονδυλικού
σωλήνα στις πλάγιες ακτινογραφίες, ενώ στη CT μπο-
ρεί να ελεγχθεί η οστική ανατομία και στην MRI τυχόν
κάκωση του ΝΜ και ρήξη του εγκάρσιου συνδέσμου.
Τέλος, μπορεί να παρατηρηθούν μεμονωμένα κατάγματα
του πρόσθιου ή του οπίσθιου τόξου του Α
1
3,10,11,15
.
Στροφικό ατλαντοαξονικό υπεξάρθρημα
Το ατλαντοϊνιακό υπεξάρθρημα αποτελεί αίτιο ραι-
βόκρανου και μπορεί να συμβεί αυτόματα, ως αποτέ-
λεσμα τραύματος ή σε σχέση με υποκείμενη συγγενή
ανωμαλία. Πρόκειται για μια στροφική διαταραχή της
ατλαντοαξονικής άρθρωσης που έχει σαν αποτέλεσμα
τον περιορισμό στροφής του τραχήλου ή σε σπάνιες
περιπτώσεις την καθήλωση. Οφείλεται σε «κλείδωμα»
των πλαγίων αποφυσιακών αρθρώσεων Α
1
-Α
2
. Το
ατλαντοϊνιακό υπεξάρθρημα μπορεί να συμβεί με ή
χωρίς εξάρθρημα μεταξύ του Α
1
και του Α
2
. Στο στρο-
φικό εξάρθρημα παρατηρείται πρόσθια μετατόπιση
του πλάγιου ογκώματος του Α
1
σε σχέση με τον Α
2
και
αύξηση του χώρου προσθίως του οδόντα. Επιπλέον, το
ένα πλάγιο όγκωμα του Α
1
που στρέφεται προσθίως,
απεικονίζεται πλατύτερο και πλησιέστερα στη μέση
γραμμή, ενώ το αντίπλευρο πλάγιο όγκωμα είναι στε-
νότερο και πιο απομακρυσμένο από τη μέση γραμμή.
Στην ατλαντοαξονική καθήλωση δεν είναι δυνατή η
φυσιολογική στροφή του Α
1
επί του Α
2
και οι δύο
σπόνδυλοι απεικονίζονται σαν μια μονάδα.
Το στροφικό ατλαντοαξονικό υπεξάρθρημα χω-
ρίζεται σε τέσσερεις κατηγορίες (κατά Hawkins). Το
τύπου Ι είναι το πιο συχνό και χαρακτηρίζεται από μη
μετατόπιση του Α
1
(ετερόπλευρο στροφικό υπεξάρ-
θρημα της αποφυσιακής άρθρωσης), με ακέραιο τον
εγκάρσιο σύνδεσμο, το τύπου ΙΙ χαρακτηρίζεται από
πρόσθια μετατόπιση του Α
1
κατά 3-5mm και σχετίζεται
με ανεπάρκεια του εγκάρσιου συνδέσμου, το τύπου ΙΙΙ
χαρακτηρίζεται από >5mm πρόσθια μετατόπιση του Α
1
επί του Α
2
(αμφοτερόπλευρο υπεξάρθρημα των απο-
φυσιακών αρθρώσεων) και σχετίζεται με ανεπάρκεια
του εγκάρσιου και δευτερευόντων συνδέσμων, γεγονός
που μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μείωση του
διαθέσιμου χώρου για το ΝΜ. Τέλος, η κατηγορία V
παρατηρείται σπάνια και χαρακτηρίζεται από οπίσθια
μετατόπιση του Α
1
.
Για τη διαφορική διάγνωση της καθήλωσης από το
στροφικό υπεξάρθρημα ή τη μετατόπιση χωρίς καθήλω-
ση, μπορεί να γίνει δυναμική CT για την ανάδειξη του
Α
1
και του Α
2
ως μια καθηλωμένη μονάδα
3,10,13,16
.
Ρήξη συνδέσμων της ατλαντοαξονικής άρθρωσης
Μετατόπιση του Α
1
σε σχέση με τον Α
2
μεγαλύτερη από
5mm ανάμεσα στην πρόσθια επιφάνεια του οδόντα και
την οπίσθια επιφάνεια του πρόσθιου τόξου του άτλαντα
συνιστά συνδεσμικό τραυματισμό της ατλαντοαξονικής
άρθρωσης. Ομεμονωμένος τραυματισμός του εγκάρσιου
συνδέσμου είναι σπάνιος στα υγιή παιδιά, αλλά η χρόνια
ατλαντοαξονική αστάθεια μπορεί να παρατηρηθεί σε
ρευματολογικά νοσήματα (νεανική ρευματοειδή αρθρί-
τιδα, σύνδρομο Reiter), οστικές δυσπλασίες (σύνδρομο
Apert, σύνδρομο Goldenhar), ανατομικές ανωμαλίες,
όπως το σύνδρομο Down, σύνδρομο Larsen, σύνδρομο
Klippel-Feil και το ανεξάρτητο οδοντοειδές οστό (os
odontoideum). Οι ανωτέρω ασθενείς αυτοί διατρέχουν
αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης νευρολογικής βλάβης
ακόμα και με μικρότερης βαρύτητας τραυματισμό.
Νεκρωτικές οπισθοφαρυγγικές λοιμώξεις όπως και η
αδενοειδεκτομή μπορούν επίσης να προκαλέσουν ρήξη
Εικόνα 14:
Συμπιεστικό κάταγμα.