Νέο απλοποιημένο διαγνωστικό πρωτόκολλο ποιοτικού ελέγχου των ακτινολογικών μηχανημάτων

ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗ

Nέο απλοποιημένο διαγνωστικό πρωτόκολλο ποιοτικού ελέγχου των ακτινολογικών μηχανημάτων

Δ. Οκκαλίδης, Ε. Ψαρούλη

Εργαστήριο Ακτινοφυσικής, Ιπποκράτειο Γενικό Περιφερειακό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης

Στην παρούσα εργασία προτείνεται ένα απλό πρωτόκολλο ποιοτικού ελέγχου της ακτινογραφικής και της ακτινοσκοπικής λυχνίας. Το πρωτόκολλο αυτό χρησιμοποιείται για τον έλεγχο των ακτινολογικών μηχανημάτων, συμβάλλοντας στην πλήρη αξιολόγησή τους. Πλεονεκτεί ως προς την ταχεία εφαρμογή του και στοχεύει στην ικανοποίηση των απαιτήσεων του χρήστη ακτινολόγου, σε αντίθεση με το τρέχον πρωτόκολλο της Ένωσης Φυσικών Ιατρικής Ελλάδος (ΕΦΙΕ) και της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ), που απευθύνεται περισσότερο στις ανάγκες του υπεύθυνου ακτινοπροστασίας και του τεχνικού. Επιπλέον, λόγω του σχεδιασμού του το προτεινόμενο πρωτόκολλο μπορεί να θεωρηθεί ως μια εναλλακτική λύση για τα εργαστήρια με μεγάλο φόρτο εργασίας, στα οποία ο πλήρης τεχνικός έλεγχος δεν επιτελείται παρά ελάχιστες φορές ανά έτος.
Οι παράμετροι που ελέγχονται στο προτεινόμενο πρωτόκολλο έχουν επιλεγεί έτσι ώστε να αντιπροσωπεύουν την καθημερινή χρήση του μηχανήματος από τον χειριστή και τον ακτινολόγο και να είναι ποιοτικοί και σύντομοι στην πραγματοποίησή τους. Συγκεκριμένα, ελέγχεται η επαναληψιμότητα της παραγωγής ακτινοβολίας, η ποιότητα της δέσμης και υπολογίζεται η δόση στην πρωταρχική και τη σκεδαζόμενη δέσμη. Τέλος, αξιολογείται η ποιότητα της τελικής διαγνωστικής εικόνας με τη μέτρηση της οριακής διακριτικής ικανότητας και του δυναμικού εύρους της. Για την πραγματοποίηση του προτεινόμενου ελέγχου απαιτείται δοσίμετρο πρωτεύουσας δέσμης, δοσίμετρο σκεδαζόμενης ακτινοβολίας, φύλλα Αl και διάταξη στήριξής τους, ενώ για την άμεση εκτίμηση της ποιότητας της εικόνας, συνυπολογίζοντας την επίδραση του εμφανιστηρίου, προτείνεται η ακτινογράφηση ενός ομοιώματος, το οποίο περιλαμβάνει εναλλασσόμενες ακτινοδιαπερατές γραμμές αυξανόμενης πυκνότητας και χάλκινη σκάλα με 12 βήματα πάχους 0,1 mm το καθένα.
Η πραγματοποίηση των μετρήσεων με αποδεκτά αποτελέσματα επιβεβαιώνει την ικανοποιητική λειτουργία του μηχανήματος και συνεπώς η διαδικασία αξιολόγησης της ασφαλούς λειτουργίας μπορεί να τερματιστεί εκεί. Σε αντίθετη περίπτωση, επιβάλλεται ο πλήρης έλεγχος για τον εντοπισμό των επιμέρους προβλημάτων. Η διάρκεια εκτέλεσης του προτεινόμενου πρωτοκόλλου είναι μικρότερη από 30 min, ενώ το βάρος όλων των εξαρτημάτων που καλείται να μεταφέρει αυτός που θα διενεργήσει τον έλεγχο είναι περίπου 1,5 kgr.

Read more...

Ακτινογράφηση θώρακος και κοιλιάς νεογνών - η επίδραση της υψηλής τάσης

Ακτινογράφηση θώρακος και κοιλιάς νεογνών - η επίδραση της υψηλής τάσης

Τ. Κάλεφ- Εζρά, Π. Καράμπας

Εργαστήρια Ιατρικής Φυσικής της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ιωαννίνων

Σκοπός: Η βελτιστοποίηση της μεθοδολογίας ακτινογράφησης νεογνών συγκρίνοντας δύο εναλλακτικές τεχνικές ακτινογράφησης ΑΡ θώρακος ή/και κοιλίας.
Υλικό και μέθοδος: Στην τεχνική Β αυξήθηκε η υψηλή τάση από την περιοχή των 50kV (τεχνική Α) στην περιοχή των 60kV και η απόσταση εστίας-φιλμ από περίπου 90cm σε 110cm. Με τη βοήθεια δοσίμετρων θερμοφωταύγειας μετρήθηκε in vivo η δόση εισόδου σε 120 ακτινογραφίες ΑΡ θώρακος ή κοιλίας νεογνών, υπολογίσθηκε η ενεργή δόση και μετρήθηκε η δόση πλησίον της θερμοκοιτίδας λόγω σκεδαζόμενης ακτινοβολίας.
Αποτελέσματα-συμπεράσματα: Βρέθηκε ότι η αντικατάσταση της τεχνικής Α με την τεχνική Β οδηγεί σε μείωση της δόσης εισόδου δέρματος κατά 21% και της ενεργής δόσης κατά 10%. Μετρήσεις σε ομοιώματα έδειξαν ότι με την αλλαγή τεχνικής δεν μεταβλήθηκε η διακριτική ικανότητα υψηλής αντίθεσης, ενώ μειώθηκε κατά 1/3 ο χρόνος ακτινογράφησης, παράγοντας ιδιαίτερα σημαντικός όταν γίνεται χρήση κινητών ακτινοδιαγνωστικών μηχανημάτων χαμηλής ισχύος. Επιπλέον, βρέθηκε ότι οι δόσεις στα νεογνά που βρίσκονται σε γειτονικές θερμοκοιτίδες και στο προσωπικό που βρίσκεται εντός της ίδιας αίθουσας είναι πρακτικά αμελητέες και δεν απαιτείται η λήψη επιπρόσθετων μέτρων ακτινοπροστασίας, όταν γίνονται λήψεις ΑΡ.

Read more...

Aνασκόπηση θεμάτων ακτινοπροστασίας στην τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων

Aνασκόπηση θεμάτων ακτινοπροστασίας στην τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων

Κ. Γώγος, Κ. Φιλιππόπουλος, Μ. Λύρα

Εργαστήριο Ακτινολογίας Αρεταίειου Νοσοκομείου, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών

Στην εργασία αυτή, συνοψίζονται οι βασικές κατευθυντήριες γραμμές ακτινοπροστασίας σε ένα κέντρο κλινικής εφαρμογής της τομογραφίας εκπομπής ποζιτρονίων (ΡΕΤ) με βάση τη διεθνή εμπειρία. Παρουσιάζονται μετρήσεις της έκθεσης σε διάφορους χώρους του κέντρου εξ' αιτίας των ενημμένων με ραδιοφάρμακα εκπομπής ποζιτρονίων ασθενών σε σύγκριση με τις αντίστοιχες που προκύπτουν από ασθενείς ενημμένους με 99mTc. Παρουσιάζεται, επίσης, η υπερεκτίμηση που γίνεται στον υπολογισμό της έκθεσης όταν ο ασθενής προσομοιάζεται με σημειακή πηγή ακτινοβολίας και γίνεται αναφορά στην έκθεση που προκύπτει από το σύστημα μεταφοράς υγρών και αερίων ραδιοϊσοτόπων στην περίπτωση που η παραγωγή τους γίνεται από κυκλοτρόνιο που είναι εγκατεστημένο εντός του κέντρου εφαρμογής της ΡΕΤ. Επίσης, αναφέρονται οι υψηλές τιμές δόσεων που δέχονται οι εργαζόμενοι στα χέρια κατά τη διαδικασία παρασκευής και χορήγησης του ραδιοφαρμάκου και, τέλος, οι απαιτήσεις σε υλικά και πάχη θωράκισης ξεχωριστά για φωτόνια και ποζιτρόνια, καθώς επίσης και ο σχεδιασμός θωράκισης για ένα υποθετικό δωμάτιο πραγματοποίησης ΡΕΤ εξετάσεων.

Read more...
Subscribe to this RSS feed

This website uses cookies to manage authentication, navigation, and other functions. Accessing our website, you agree that we can use these types of cookies.

OK